Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι - Επέτειος θανάτου 9 Φεβρουαρίου 1881

"Είχε πιστέψει στην απέραντη και θεία δύναμη της ανθρώπινης ψυχής που θριαμβεύει πάνω σε κάθε εξωτερική βία και σε κάθε εσωτερικό ξεπεσμό. Έχοντας συγκεντρώσει στην ψυχή του όλο το μίσος αυτού του κόσμου, όλο το βάρος και τη ζοφεροτητα της ζωής και έχοντας τα ξεπεράσει με την άμετρη δύναμη της αγάπης και της συγνώμης, ο Ντοστογιέφσκι ευαγγελίζεται σ' όλα του τα έργα αυτή τη νίκη... Ενωμένοι για την αγάπη εκείνου, ας προσπαθήσουμε να ενωθουμε και μεις μεταξύ μας με μιαν όμοια αγάπη. Γιατί τότε μονάχα θα εκπληρώσουμε το χρέος μας - για τα μεγάλα του έργα και τις μεγάλες του οδύνες - προς τον πνευματικό οδηγό του ρωσικού λαού!"

Βλαδίμηρος Σολοβιοβ

Επικήδειος στον Ντοστογιέφσκι

9 Φεβρουαρίου 1881

Τρείς συμβουλές που αξίζουν χρυσάφι και σώζουν ζωές

Λοιπόν, απόψε θα σας διηγηθώ μια ιστορία.

Μια ιστορία, που αγαπώ πολύ. Την διηγόμουν στην κόρη μου, όταν ήταν μικρή .... αλλά και λίγο μεγαλύτερη.

Είναι όμως μια ιστορία για μικρά και μεγάλα παιδιά κι έχει να μας πεί πολλά.

Μια φορά κι έναν καιρό, ζούσε σ' ένα χωριό ο Γιάννης με τη γυναίκα του και το γιό του, μικρό αγοράκι ακόμα.

Επειδή όμως ήταν σε μεγάλη ένδεια, και πολλές φορές, στερούνταν και τα απαραίτητα, ο Γιάννης πήρε τη μεγάλη απόφαση να φύγει και να πάει στην μεγάλη πόλη για να δουλέψει σε έναν πλούσιο άρχοντα, ελπίζοντας να κερδίσει κάποια χρήματα για να στείλει στην οικογένειά του.

Πράγματι, πήγε. Μα ο πλούσιος κι άκαρδος άρχοντας κρατούσε το Γιάννη εκεί, να δουλεύει σκληρά, πολύ σκληρά, χωρίς όμως να τον πληρώνει. Ο Γιάννης προσπαθούσε με πολύ κόπο να εξοικονομεί κανένα φιλοδώρημα για να στέλνει στη γυναίκα του...

Για να μην ξεχάσουμε από πού καταγόμαστε

Για να μην σας πούν πως αυτά δεν έγιναν  ποτέ

Ήταν τέτοια μέρα... όταν ο πατέρας μου βρέθηκε, Έφεδρος Αξιωματικός στην πρώτη γραμμή του μετώπου. Το κρύο και οι κακουχίες έκαναν αμέσως την εμφάνισή τους, μα η καρδιά των παλληκαριών χτυπούσε πολύ δυνατά, γεμάτη ενθουσιασμό και δεν "χαμπάριαζε" μήτε από κρύο, μήτε από φόβο.

Είχε την τιμή να είναι στο σύνταγμα εκείνο που πάτησε τις πρώτες πόλεις και γεύτηκε την άγρια χαρά της νίκης... Κλεισούρα, Τεπελένι, Κορυτσά... τραυματίστηκε, όταν μια σφαίρα σφηνώθηκε στη γάμπα του και τον έριξε κάτω. Όμως εκείνος σηκώθηκε και κουτσαίνοντας συνέχισε, όσο άντεχε. Αυτός ο συμβολισμός χαράχτηκε βαθιά μέσα στην ψυχή μου : κάθε φορά που στη ζωή "λαβώνομαι" σηκώνομαι και συνεχίζω... Εκείνη η σφαίρα έμεινε για πάντα σφηνωμένη στη γάμπα του πατέρα. Κι εκείνος, ζητούσε να την ψηλαφίσω "βάλε εδώ το χέρι σου" έλεγε, "ψηλάφισε τη σφαίρα για να έχεις μαρτυρία. Γιατί κάποια στιγμή θ' αμφισβητήσουν όλ' αυτά που έγιναν, ή θα προσπαθήσουν να σας κάνουν να τα ξεχάσετε... σα να μην έγιναν ποτέ. Κι έτσι σιγά - σιγά η Ιστορία μας θα χαλκευτεί και θα προσπαθήσουν να σας κάνουν να ξεχάσετε από πού κατάγεστε. Έτσι, τα πράγματα θα είναι πιο εύκολα. Θα μπορούν να σας κάνουν ό,τι θέλουν" Σαν να το ΄ξερε αυτό που θα γινόταν σήμερα !

ΠΕΡΙ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΩΣ

 

Ὅταν ὁ Θεός δημιούργησε τόν ἄνθρωπο, ἔβαλε μέσα του ἕνα θεῖο σπέρμα, σάν ἕνα εἶδος λογισμοῦ πιό θερμοῦ καί φωτεινοῦ, νά ἔχει τή θέση τῆς σπίθας, γιά νά φωτίζει τό νοῦ καί νά τοῦ δείχνει νά ξεχωρίζει τό καλό ἀπό τό κακό. Αὐτό ὀνομάζεται συνείδηση, καί εἶναι ὁ φυσικός νόμος…. 

Ἐπειδή ὅμως αὐτή παραχώθηκε καί καταπατήθηκε ἀπό τούς ἀνθρώπους μέ τήν προοδευτική ἐξάπλωση τῆς ἁμαρτίας, χρειαστήκαμε τό γραπτό νόμο, χρειαστήκαμε τούς ἁγίους Προφῆτες, χρειαστήκαμε τήν ἐνανθρώπιση τοῦ ἴδιου τοῦ Δεσπότη μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, γιά νά τήν ξαναφέρει στό φῶς καί νά τήν ἀναστήσει, γιά νά ξαναδώσει ζωή, μέ τήν τήρηση τῶν ἁγίων ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ, σ’ ἐκείνη τήν σπίθα πού ἦταν παραχωμένη. Τώρα λοιπόν, εἶναι στό χέρι μας ἤ νά τήν παραχώσουμε πάλι ἤ νά τήν ἀφήσουμε νά λάμπει καί νά μᾶς φωτίζει, ἄν συμμορφωνόμαστε μέ τίς ὑποδείξεις της. Γιατί ὅταν ἡ συνείδησή μας μᾶς ὑπαγορεύει νά κάνουμε αὐτό καί ἀδιαφοροῦμε, καί πάλι μᾶς λέει νά κάνουμε ἐκεῖνο καί δέν τό κάνουμε, ἀλλά σταθερά καί ἀδιάκοπα τήν καταπατοῦμε, ἔτσι τή θάβουμε καί δέν μπορεῖ πιά νά φωνάξει δυνατά μέσα μας, ἀπό τό βάρος πού τή σκεπάζει…. 

Ἔτσι σιγά-σιγά καταντᾶμε νά μήν αἰσθανόμαστε ἐκεῖνα πού μᾶς ὑπαγορεύει ἡ συνείδησή μας καί νά φτάνουμε στό σημεῖο νά νομίζουμε ὅτι δέν τήν ἔχουμε καθόλου. Ὅμως δέν ὑπάρχει κανένας πού νά μήν τήν ἔχει. Γιατί αὐτό εἶναι κάτι θεϊκό, ὅπως ἤδη εἴπαμε, καί δέν χάνεται ποτέ, ἀλλά πάντα μᾶς θυμίζει ἐκεῖνο πού ὀφείλουμε νά κάνουμε. Ἐμεῖς ὅμως δέν τήν αἰσθανόμαστε γιατί, ὅπως εἶπα, τήν καταφρονοῦμε καί τήν καταπατοῦμε.

Αββά Δωροθέου - 'Εργα Ασκητικά

Εκδόσεις "ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ", 1991 

ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ Η ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ !

Κατά τήν τελευταία διετία κορυφώθηκε ἡ πνευματική τραγωδία τῆς Πατρίδος μαςμέ τήν μάχη γιά τήν ὕλη τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν. Ἡ μάχη αὐτή, ὅπως καί ὅλες οἱ προηγούμενες, πού ἀφοροῦν στήν πνευματική ἰδιοπροσωπία τοῦ λαοῦ μας, δίδεται μέχρι στιγμῆς –κατά τήν ἄποψή μας– μέ πνεῦμα ἡττοπαθείας, συμβιβασμοῦ, καί ἐξαιρετικά μειωμένης Ὀρθοδόξου αὐτοεκτιμήσεως, συνάμα δέ, μακρυά ἀπό τό κέντρο βάρους τοῦ ὅλου ζητήματος.

 Στό περιοδικό μας ἀσχοληθήκαμε ἐκτενῶς μέ τήν πολεμική πού γίνεται κατά τῆς διδασκαλίας τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν, καί συνεχίζουμε στό τεῦχος μας αὐτό τήν δημοσίευση σπουδαίων ἄρθρων σχετικῶν μέ τό θέμα. Στό παρόν, ὅμως, ἄρθρο μας, δέν θά ἀσχοληθοῦμε μέ αὐτήν καθ’ ἑαυτήν τήν διδακτέα ὕλη τοῦ μαθήματος ἀλλά θεωροῦμε ἀναγκαῖο νά προτάξουμε ὁρισμένες σκέψεις, πού –ὅπως ἐλπίζουμε– ἴσως φανοῦν χρήσιμες γιά τήν σωστή ἀξιολόγηση τοῦ ζητήματος καί γιά τήν πνευματική αὐτοκριτική μας.